阿糖尿苷是一种医药中间体,用于合成阿糖胞苷,后者不仅用作抗病毒药物,还特别适用于治疗白血病。
制备 第一步:2′,3′,5′-三-O-乙酰核糖尿嘧啶(2)的合成在100 mL 三颈圆底烧瓶中加入1.0 g (3.14 mmol) 四乙酰核糖和15 mL 1,2-二氯乙烷,冰浴冷却至0℃。随后,缓慢加入0.70 g (2.69 mmol) SnCl4与10 mL 1,2-二氯乙烷的悬浊液,并迅速滴加2,4-二甲硅烷基尿嘧啶1.0 g (3.91 mmol),得到浅黄色溶液。在室温下反应30小时后,加入1,2-二氯乙烷稀释溶液,然后用饱和碳酸氢钠水解。将所得凝乳状物通过铺有一层Al2O3的砂芯漏斗抽滤,并分出有机层。干燥、抽滤和浓缩后得到糖浆状产物0.90 g,收率为69%。
第二步:尿嘧啶核苷(3)的合成将0.1 g (4.35 mmol) 金属钠加入50 mL 无水甲醇中,冷却至室温后缓慢滴加0.90 g (2.43 mmol) 化合物2。在室温下反应8小时后,使用732#强酸性阳离子交换树脂(H+)调节pH值至5。过滤并浓缩滤液,通过乙醇重结晶得到固体0.41 g,收率为70%,熔点为165℃~167℃。
第三步:2,2′-脱水-1-(β-D-阿拉伯呋喃糖)尿嘧啶(4)的合成在25 mL 单颈圆底烧瓶中加入4 mL 干燥的DMF、1.98 g (8.11 mmol) 尿嘧啶核苷(3),浴温加热至80℃溶解后,再加入2.16 g (0.01 mmol) 碳酸二苯酯和20 mg (0.24 mmol) 碳酸氢钠。将温度升至150℃反应30分钟,趁热倒入40 mL 无水乙醚中冷却后,褐色油状物质慢慢固化。倾出乙醚并重复两次,通过甲醇重结晶得到产物1.25 g,收率为71.0%,熔点为248~250℃(文献资料:熔点244~246℃)。
第四步:1-(β-D-阿拉伯呋喃糖)尿嘧啶(5)的合成向250 mL 单颈圆底烧瓶中加入1.25 g (5.53 mmol) 2,2′-脱水-1-(β-D-阿拉伯呋喃糖)尿嘧啶(4),并加入104 mL 体积分数为50%的乙酸,待固体完全溶解后,再加入1 mol·L-1氢氧化钠水溶液7.3 mL。静置过夜直至TLC检测反应完全。用732#强酸性阳离子交换树脂(H+)调节pH值至5,并使用乙醇洗涤树脂以合并滤液并浓缩。最后重结晶得到晶体1.0 g,收率为74.1%,熔点为220~223℃(文献资料:熔点220~222℃)。
生物活性1-β-D-阿拉伯呋喃糖尿嘧啶(Uracil 1-β-D-arabinofuranoside)是从加勒比海绵 Tectitethya crypta 中分离出的一种甲氧基腺苷衍生物。研究表明,该化合物具有多种生物活性,包括抗炎、镇痛和血管舒张特性,并且能够抑制小鼠淋巴瘤细胞的增殖。
| 中文名称 | 英文名称 | CAS号 | 化学式 | 分子量 |
|---|---|---|---|---|
| 尿嘧啶核苷 | uridine | 58-96-8 | C9H12N2O6 | 244.204 |
| —— | 5'-O-Acetyl-uridin | 6773-44-0 | C11H14N2O7 | 286.241 |
| 5-碘尿苷 | 5-iodouridine | 1024-99-3 | C9H11IN2O6 | 370.101 |
| 阿糖胞苷 | arabinosyl cytosine | 147-94-4 | C9H13N3O5 | 243.219 |
| 2’,3’邻异亚丙基尿苷 | 2',3'-O-isopropylideneuridine | 362-43-6 | C12H16N2O6 | 284.269 |
| 2',3',5'-三乙酰尿苷 | Tri-O-acetyluridine | 4105-38-8 | C15H18N2O9 | 370.316 |
| 2',3'-O-(异亚丙基)尿苷5'-乙酸酯 | 5'-O-Acetyl-2',3'-O-isopropyliden-uridin | 15922-23-3 | C14H18N2O7 | 326.306 |
| 2,3,5-三苯甲酰尿苷 | tribenzoyl uridine | 1748-04-5 | C30H24N2O9 | 556.529 |
| 2'-氟-2'-脱氧尿苷 | 2'-deoxy-2'-fluorouridine | 784-71-4 | C9H11FN2O5 | 246.195 |
| —— | 1-(2,3,5-tri-O-benzoyl-β-D-ribofuranosyl)-4-chloropyrimidin-2(1H)-one | 4418-14-8 | C30H23ClN2O8 | 574.974 |
| —— | 2,2'-anhydro-1-(β-D-arabinofuranosyl)uracil | 847650-91-3 | C9H10N2O5 | 226.189 |
| 2,2'-脱水尿苷 | 2,2'-Anhydrouridine | 3736-77-4 | C9H10N2O5 | 226.189 |
| 吉西他滨 | Gemcitabine | 95058-81-4 | C9H11F2N3O4 | 263.201 |
| —— | 2,2'-Anhydrouridine 3'-carbamate | 87186-13-8 | C10H11N3O6 | 269.214 |
| —— | 2,2''-anhydro-1-(3'',5''-di-O-acetyl-β-D-arabinofuranosyl)uracil | 28309-53-7 | C13H14N2O7 | 310.263 |
| 阿糖腺苷 | arabinosyl adenine | 5536-17-4 | C10H13N5O4 | 267.244 |
| 中文名称 | 英文名称 | CAS号 | 化学式 | 分子量 |
|---|---|---|---|---|
| —— | 3-methyl-1-β-D-arabinofuranosyluracil | 17676-62-9 | C10H14N2O6 | 258.231 |
| —— | 2'-O-amino uridine | —— | C9H13N3O6 | 259.219 |
| —— | 1-(5'-O-lauroyl-β-D-arabinofuranosyl)uracil | 1111240-40-4 | C21H34N2O7 | 426.51 |
| 1-(5-O-膦酰呋喃戊糖基)-2,4(1H,3H)-嘧啶二酮 | arabinosyluracil-5'-monophosphate | 18354-06-8 | C9H13N2O9P | 324.184 |
| —— | 3-propyl-1-β-D-arabinofuranosyluracil | —— | C12H18N2O6 | 286.285 |
| 1-β-D-阿拉伯呋喃糖苷胸腺嘧啶 | thymine arabinoside | 605-23-2 | C10H14N2O6 | 258.231 |
| 1-b-D-Arabinosyl-5-氟尿嘧啶 | 1-(β-D-Arabinofuranosyl)-5-fluoruracil | 131-06-6 | C9H11FN2O6 | 262.195 |
| —— | aBrUra | —— | C9H11BrN2O6 | 323.1 |
| 1-beta-D-阿拉伯呋喃糖基-5-碘尿嘧啶 | 1-β-D-arabinofuranosyl-5-iodouracil | 3052-06-0 | C9H11IN2O6 | 370.101 |
| —— | 1-(3'-O-lauroyl-β-D-arabinofuranosyl)uracil | 1111240-41-5 | C21H34N2O7 | 426.51 |